The Universal Declaration of Human Rights - Belarusian Language Version

Go to the A Belarus Miscellany Topic List     Go to the Human Rights, etc. Web page

Search the A Belarus Miscellany Web site

Note: Cyrillic Belarusian and any other special character sets on this page are in Unicode (UTF-8) font encoding.

Go to an English-language copy on this A Belarus Miscellany Web site

Усеагульная Декларацыя Правоў Чалавека

10 cнежня 1948 г. Генеральая Асамблея Арганізацыі Аб'яднаных Нацый зацвердзіла і абясціла Усеагльную декларацыю правоў чалавека

Прэамбула

Прымаючы пад увагу, што прызнанне годнасці, уласцівай усім членам чалавечай сям'і, і роўных і неад'емных правоў іх з'яўляецца асновай свабоды, справядлівасці і ўсеагульнага міру; і

прымаючы пад увагу, што грэбаванне і пагарда да правоў чалавека прывялі да варварскіх актаў, якія абураюць сумленне чалавецтва, і што стварэнне такога свету, у якім людзі будуць мець свабоду слова і перакананняў і будуць свабодныя ад страху і нястачы, абвешчана як высокае імкненне людзей; і

прымаючы пад увагу, што неабходна, каб правы чалавека ахоўваліся ўладай закону з мэтай забеспячэння таго, каб чалaвек не быў вымушаны звяртацца, у якасці апошняга сродку, да паўстання супраць тыраніі і прыгнёту; і

прымаючы пад увагу, што неабходна садзейнічаць развіццю дружалюбных адносін паміж народамі; і

прымаюцы пад увагу, што народы Аб'яднаных Нацый пацвердзілі ў Статуце сваю веру ў асноўныя правы чалавека, у годнасць і каштоўнасць чалaвечай асобы і ў раўнапраўе мужчын і жанчын і вырашылі садзейнічаць сaцыяльнаму прагрэсу і паляпшэнню ўмоў жыцпя пры большай свабодзе; і

прымаючы пад увагу, што дзяржавы-члены абавязаліся садзейнічaць, у супрацоўніцтве з Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый, усеагульнай павазе і захаванню правоў чалавекa і асноўных свабод; і

прымаюцы пад увагу, што ўсеагульнае разуменне характару гэтых правоў і свабод мае велізарнае значэнне для поўнага выканання гэтага абавязацельства,

Генеральная Асамблея

абвяшчае гэму

Усеагульную Дэкларацыю Правоў Чалавека

ў якасці задaчы, да выканання якой павінны імкнуцца ўсе народы і ўсе дзяржавы з тым, каб кожны чалавек і кожны орган грамадства, пастаянна маючы на ўвазе гэту дэкларацыю, імкнуліся шляхам асветы і адукацыі садзейнічаць павазе гэтых правоў і свабод і забеспячэнню, шляхам нацыянальных і міжнародных прагрэсіўных мерапрыемстваў, усеагульнага і эфектыўнага прызнання і ажыццяўлення іх як сярод народаў дзяржаў — членаў Арганізацыі, так і сярод народаў тэрыторый, што знаходзяцца пад іх юрысдыкцыяй.

Артыкул 1

Усе людзі нараджаюцца свабоднымі і роўнымі ў сваёй годнасці і правах. Яны надзелены розумaм і сумленнем і павінны дзейнічаць у адносінах адзін да аднаго ў духу брацтва.

Артыкул 2

Кожны цалавек павінен валодаць усімі правамі і ўсімі свабодамі, aбвешчанымі гэтай дэкларацыяй, без якога б ні было адрознення ў адносінах расы, колеру скуры, полу, мовы, рэлігіі, палітычных або іншых перакананняў, нацыянадьнага або сацыяльнага паходжання, маёмаснага, саслоўнага або іншага становішqа. Акрамя таго, не павінна праводзіцца ніякага адрознення на аснове палітыqнага, прававога або міжнароднага статусу крaіны або тзрыторыі, да якой qалавек належыць, Heзалежна ад таго, ці з'яўляецца гзта тзрыторыя незадежнай, падапе,най, несaмакiравальнай, або як-небудзь інакш абмежаванай у сваім суверэнітэце.

Армыкул 3

Кожны чалавек мае права на жыццё, на свабоду і на асабістую Недатыкальнасць.

Артыкул 4

Ніхто не павінен угрымлівацца ў рабстве або ў паднявольным стане; рабства і гандаль рабамі забараняюцца ва ўсіх іх відах.

Артыкул 5

Ніхто не павінен падвяргацца катаванням або жорсткім, бесчалавечным ці зневажаюqым яго годнасць абыходжанню і пакаранню.

Армыкул б

Кожны qалавек, дзе б ён ні знаходзіўся, мае права на прызнaнне яго прaвасуб'ектнасці.

Артыкул 7

Усе людзі роўныя перад законам і маюць права, без усякага адрознення, на роўную абарону закону. Усе людзі маюць права на роўную абарону ад якой бы ні было дыскрымінацыі, што парушае гэту дэкларацыю, і ад якога б ні было падбухторвання да такой дыскрымінацыі.

Артыкул 8

Кожяы qалавек мае права на эфектыўнае аднаўленне ў правах кампетэнтнымі нацыянальнымі судамі ў выпадках парушэння яго асноўных правоў, прадастаўленых яму канстытуцыяй або законам.

Артыкул 9

Ніхто не можа быць падвергнyrы адвольнаму арышту, затрыманню або выгнанню.

Артыкул 10

Кожны чалaвек, для вызначэння яго правоў і абавязкаў і для устанаўлення абгрунтаванасці прад'яўленага яму крымінальнага абвінаваqвання, мае права, на аснове поўнай роўнасці, на тое, каб яго справа была разгледжана публічна і з захаваннем усіх патрабаванняў справядлівасці незалежным і непрадузятым судом

Армыкул 11

11 - 1: Кожны чалавек, абвінаваqаны ў здэяйсненні элацынства, мае права лічыцца невінаватым да таго часу, пакуль яго вінаватасць не будзе - ўстаноўлена законным парадкам шляхам публічнага судовага разбору, пры якім яму забяспечваюцца ўсе магчымасці для абароны.

11 - 2: Ніхто не можа быць асуджаны за злачынства на падставе здзяйснення якога-небудзь учынку або за бяздзейнасць, якія ў час іх здзяйснення не з'яўляліся элачынствам па сацыяльных законах або па міжкароднаму праву. Не можа таксама накладацца пакаранне больш цяжкае, чым тое, якое магло быць прыменена ў той час, калі злачынства было здзейснена.

Армыкул 12

Ніхто не можа падвяргацца адвольнаму ўмяшанню ў яго аса бістае і сямейнае жыццё, адвольным замахам на недатыкальнасць яго жылля, тайну яго карэспандэнцыі або на яго гонар і рэпутацыю. Кожны чалавек мае права на абарону закону ад такога ўмяшання або такіх замахаў.

Армыкул 13

13 - 1: Кожны чалавек мае права свабодна перамяшчацца і выбіраць сабе месцажыхарства ў межах кожнай дзяржавы.

13 - 2: Кожны чалавек мае права пакідаць любую краіну, уключаючы сваю ўласную, і вяртацца ў сваю краіну.

Армыкул 14

14 - 1: Кожны чалавек мае права шукаць прыстанішча ад праследавання ў іншых краінах і карыстацца гэтым прыстанішчам.

14 - 2: Гэта права не можа быць выкарыстана ў выпадку праследавання, сапраўды заснаванага на здзяйсненні непалітычнага злацынства, або дзеяння, якое супярэчыць мэтам і прынцыпам Арганізацыі Аб'яднаных Нацый.

Армыкул 15

15 - 1: Кожны чалавек мае права на грамадзянства.

15 - 2: Ніхто не можа быць адвольна пазбаўлены грамадэянства або права змяніць сваё грамадзянства.

Армыкул 16

16 - 1: Мужчыны і жанчыны, якія дасягнулі паўкалецця, маюць права без усякіх абмежаванняў па прымеце расы, нацыянальнасці або рэлігіі ўстулаць у шлюб і ствараць сям'ю. Яны кары стаюцца аднолькавымі правамі ў адносінах уступлення ў шлюб, у час энаходжання ў шлюбе і ў цас яго скасавання.

16 - 2: Шлюб можа быць эаключаны толькі пры свабоднай і поўнай эгодэе абодвух уступаючых у шлюб бакоў.

16 - 3: Сям'я эяўляецца натуральнай і асноўкай яцэйкай грамадства і мае права на абарону з боку грамадства і дэяржавы.

Армыкул 17

17 - 1: Кожны чалавек мае права валодаць маёмасцю як аднаасобна, так і сумесна з іншымі.

17 - 2: Ніхто не павінен быць адвольна пазбаўлены сваёй маёмасці.

Артыкул 18

Кожны чалавек мае права на свабоду думкі, веравыэнання і рэлігіі; гэта права ўключае свабоду мяняць сваю рэлігію або перакананні і свабоду спавядаць сваю рэлігію або перакананні як аднаасобна, так і разам з іншымі, публічным або прыватным парадкам у вучобе, богаслужэнні і выкананні рэлігійных і рытуальных абрадаў.

Артыкул 19

Кожны чалавек мае права на свабоду перакананняў і на свабоднае выяўленне іх; гэта права ўключае свабоду бесперашкодна прытрымлівацца сваіх перакананняў і свабоду шукаць, атрымліваць і распаўсюджваць інфармацыю і ідэі любымі сродкамі і неэалежна ад дзяржаўных граніц.

Армыкул 20

20 - 1: Кожны чалавек мае права на свабоду мірных сходаў і асацыяцый.

20 - 2: Нікога нельга прымуіпаць уступаць у якую-небудзь асацыяцыю.

Артыкул 21

21 - 1: Кожны чалавек мае права прымаць удэел у кіраванні сваёй краінай непасрэдна або шляхам свабодна выбраных прадстаўнікоў.

21 - 2: Кожны чалавек мае права роўнага доступу да дэяржаўкай службы ў сваёй краіне.

21 - 3: Воля народа павінна быць асновай улады ўрада; гэта воля павінна знаходэіць сабе выяўленне ў перыядычных і нефальсіфікаваных выбарах, якія павінны праводзіцца пры ўсеагульным і роўкым выбарчым праве, шляхам тайнага галасавання або праз іншыя раўнаэначныя формы, што забяспечваюць свабоду галасавання.

Артыкул 22

Кожны чалавек, як член грамадства, мае права на сацыяльнае забеспяqэнне і на ажыццяўленне неабходных для падтрымання яго годнасці і для свабоднага развіцця яго асобы правоў у эканамічнай, сацыяльнай і культурнай абласцях шляхам наЦыянальных намаганняў і міжнароднага супрацоўніцтва і ў адпаведнасці са структурай і рэсурсамі кожнай дзяржавы.

Артыкул 23

23 - 1: Кожны чалавек мае права на працу, на свабодны выбар работы, на справядлівыя і спрыяльныя ўмовы працы і на абарону ад беспрацоўя.

23 - 2: Кожны чалавек, без якой-небудзь дыскрымінацыі, мае права на роўную аплату за роўную працу.

23 - 3: Кожны працоўньг мае права на справядлівае і здавальняючае ўзнагароджанне, якое эабяспечвае дастойнае чалавека існаванне для яго самога і яго сям'і, і дапаўняецца, пры неабходнасці, іншымі сродкамі сацыяльнага забеспяqэння.

23 - 4: Кожны чалавек мае права ствараць прафесіянальныя саюзы і ўваходзіць у прафесіянальныя саюзы для абароны сваіх інтарэсаў.

Артыкул 24

Кожны чалавек мае права на адпачынак і вольны час, уключаючы права на разумнае абмежаванне працоўнага дня і на аплачваемы перыядычны водпуск.

Артыкул 25

25 - 1: Кожны чалавек мае права на такі жыццёвы ўзровень, уключаючы ежу, адзенне, жыллё, медыцынскі догляд і неабходнае сацыяльнае абслугоўванне, які неабходны для падтрымання здароўя і дабрабыту яго самога і яго сям'і, і права на забеспячэнне на выпадак беспрацоўя, хваробы інваліднасці, удаўства, надыходу старасці або іншага выпадку страты сродкаў да існавання па незалежных ад яго акалічнасцей.

25 - 2: Мацярынства і дзяцінства даюць права на асаблівую апеку і дапамогу. Усе дзеці, народжаныя ў шлюбе або па-за іплюбам, павінны карыстацца аднолькавай сацыяльнай абаронай.

Артыкул 26

26 - 1: Кожны чалавек мае права на адукацыю. Адукацыя павінна быць бясплатнай па меншай меры ў тым, што датычыць пачатковай і агульнай адукацыі. Пачатковая адукацыя павінна быць абавязковая. Тэхнічная і прафесіянальная адукацыя павінна быць агульнадаступная, і вышэйшая адукацыя павінна быць аднолькава даступная для ўсіх на аснове здольнасцей кожнага.

26 - 2: Адукацыя павінна быць накіравана да поўпага развіцця чалавечай асобы і да павеліqэння павагі да правоў чалавека і асноўных свабод. Адукацыя павінна садэейнічаць уэаемаразуменню, цярпімасці і дружбе паміж народамі, расавымі і рэлігійнымі групамі і павінна садэейнічаць дэейнасці Арганізацыі Аб'яднаных Нацый па падтрыманню міру.

26 - 3: Бацькі маюць права прыярытэту ў выбары віду адукацыі для сваіх малалетніх дэяцей.

Артыкул 27

27 - 1: Кожны чалавек мае права свабодна ўдэельнічаць у культурным жыцці грамадства, атрымліваць асалоду ад мастацтва, удзельнічаць у навуковым прагрэсе і карыстацца яго дабротамі.

27 - 2: Кожны чалавек мае права на абарону яго маральных і матэрыяльных інтарэсаў, што зяўляюцца вынікам навуковых, літаратурных або мастацкіх прац, аўтарам якіх ён з'яўляецца.

Артыкул 28

Кожны чалавек мае права на сацыяльны і міжнародны парадак, прьг якім правы і свабоды, выкладзеныя ў гэтай дэкларацыі, могуць быць поўнасцю ажыццёўлены.

Артыкул 29

29 - 1: Кожны чалавек мае абавязкі перад грамадствам, у якім толькі і магчыма свабоднае і поўнае развіццё яго асобы.

29 - 2: Пры ажыццяўленні сваіх правоў і свабод кожны чалавек павінен падвяргацца толькі такім абмежаванням, якія ўстаноўлены эаконам выключна з мэтай забеспячэння належнага прыэнання і павагі правоў і свабод іншых і эадавальнення справядлівых патрабаванняў маралі, грамадскага парадку і агульнага дабрабыту ў дэмакратычным грамадстве.

29 - 3: Ажыццяўленне гэтых правоў і свабод ні ў якім выпадку не павінна супярэчыць мэтам і прынцыпам Арганізацыі Аб'яднаных Нацый.

Артыкул 30

Нішто ў гэтай дэкларацыі не можа быць вытлумачана, як прадастаўленне якой-небудзь дзяржаве, групе асоб або некаторым асобам права эаймацца якой-небудзь дэейнасцю або ажыццяўляць дзеянні, накіраваныя на знішчэнне правоў і свабод, выкладэеных у гэтай дэкларацыі.

Go to the A Belarus Miscellany Topic List     Go to the Human Rights, etc. Web page

Go to an English-language copy on this A Belarus Miscellany Web site

Search the A Belarus Miscellany Web site

Original content and overall form ©1996-2004 by Peter Kasaty : All Rights Reserved. Last Updated:  1999/07/31
Quoted Text, Graphics, Links, and Linked Content belong to their respective owners.